Όργωμα -σπορά.

Τα παλιά χρόνια, η σπορά άρχιζε στα τέλη του Σεπτέμβρη και τελείωνε το Δεκέμβρη. Στις 14 Σεπτεμβρίου, ημέρα του Σταυρού, οι γεωργοί πήγαιναν στην εκκλησία λίγο σπόρο να τον ευλογήσει ο παπάς. Μετά τον έπαιρναν και τον ανακάτευαν με τον υπόλοιπο σπόρο, για να έχουν καλή σοδειά. Άλλοι κρατούσαν αγιασμό και ράντιζαν το σπόρο για να πάρει ευλογία. Όταν άρχιζαν οι πρώτες βροχές και μαλάκωνε το χώμα οι γεωργοί άρχιζαν το όργωμα του χωραφιού. Τότε δεν είχαν μηχανές και χρησιμοποιούσαν ζώα για να τους βοηθούν στο όργωμα. Το αλέτρι ήταν ξύλινο και το έδεναν συνήθως σε δυο άλογα ή σε δυο βόδια. Στο όργωμα πρόσεχαν να πατάει το ένα ζώο μέσα στο διπλανό αυλάκι, για να γίνεται  ίσιο το όργωμα. Αφού τελείωνε το όργωμα, έριχναν το σπόρο με το χέρι. Το σπόρο τον είχαν μέσα σε ένα «δισάκι» ( διπλό σάκο), που στη μέση είχε ένα άνοιγμα, για να το κρεμάνε στο λαιμό. Δηλαδή, είχαν ένα σάκο μπροστά και έναν πίσω. Όταν άδειαζε λίγο ο μπροστινός σάκος, έφερναν μπροστά τους τον πισινό σάκο, για να μην κουράζονται από το μεγαλύτερο βάρος του. Αυτό συνεχιζόταν μέχρι να αδειάσουν οι σάκοι, οπότε τους ξαναγέμιζαν. Αφού τελείωνε η σπορά, για να σκεπαστεί ο σπόρος με χώμα, έκοβαν ένα μεγάλο κλωνάρι δέντρου και το σβάρνιζαν στο χωράφι. Αργότερα χρησιμοποιούσαν ξύλινες σβάρνες και τα τελευταία χρόνια σιδερένιες. Μπορούσαν να σπείρουν 2 – 3 στρέμματα την ημέρα.

Σε περιόδους μεγάλης ξηρασίας, μην μπορώντας να κάνουν κάτι άλλο, απευθύνονταν στον ιερέα του χωριού να κάνει λιτανεία. Έπαιρναν τα εικονίσματα και τα λάβαρα από την εκκλησία και πήγαιναν στα χωράφια. Εκεί ο ιερέας διάβαζε ευχές και όλοι μαζί παρακαλούσαν το Θεό να βρέξει.

Σήμερα, οι μηχανές αντικατέστησαν τη χειρωνακτική εργασία των γεωργών. Οι γεωργοί ενθουσιάστηκαν με τις δυνατότητές του και τους φαίνονταν  πολύ περίεργο πώς το μηχάνημα αυτό  είχε τη δύναμη πολλών ζώων. Από 2-3 στρέμματα που έσπερναν την ημέρα παλιότερα, τώρα πιο ξεκούραστα σπέρνουν  30-40. Σήμερα  δε χάνουν χρόνο στις μετακινήσεις τους και το βράδυ γυρίζουν στα σπίτια τους. Νέες ποικιλίες σιταριού τους δίνουν περισσότερο καρπό και τα λιπάσματα βοηθούν θεαματικά στην ανάπτυξη των σιτηρών. Με τα φυτοφάρμακα καταπολεμούν τις διάφορες ασθένειες και τα ζιζάνια. Νωρίς το φθινόπωρο οι γεωργοί καίνε τις καλαμιές, που έχουν μείνει στα χωράφια για να καταστραφούν τα ζιζάνια και μόλις πιάσουν οι πρώτες βροχές αρχίζει το όργωμα, που γίνεται και αυτό με τα τρακτέρ. Στη συνέχεια με ειδικά μηχανήματα που τοποθετούν στο τρακτέρ  σπάζουν τους σβόλους που γίνονται με το όργωμα. Με τη σπαρτική μηχανή ρίχνουν το σπόρο  μαζί με λίπασμα.  Η διαδικασία της σποράς διαρκεί μέχρι τα Χριστούγεννα.

Έτσι μαζί με τα παιδιά μιλήσαμε για το όργωμα και τη σπορά  και αφού πρώτα είδαμε σχετικές εικόνες ,βίντεο  και πίνακες ζωγραφικής σπουδαίων Ελλήνων και ξένων ζωγράφων  , θελήσαμε κι εμείς να σπείρουμε τα δικά μας γλαστράκια με τους σπόρους μας (κυρίως φακές και φασόλια ) ,να δούμε την ανάπτυξη των φυτών και τι χρειάζονται για να μεγαλώσουν ,να κάνουμε φωτοσύνθεση στην αυλή του σχολείου κ.α . Γνωρίσαμε ακόμα διάφορους σπόρους ,  τα μέρη των φυτών ,παίξαμε με λέξεις ,κόψαμε και κολλήσαμε τα στάδια ανάπτυξης των φυτών μετρήσαμε και τοποθετήσαμε σε χαρτόνι φασόλια  και τραγουδήσαμε πολλές φορές το  γνωστό τραγουδάκι ''ο γεωργός πάει στον αγρό ... ''

                                       Τώρα ήρθε η ώρα να σπείρουμε...

                                               Να ποτίσουμε ...

                             

 Όταν φύτρωσαν οι σπόροι ,συγκρίναμε τα φυτά μας και είδαμε ότι κάποια έγιναν ψηλά και πυκνά ,ενώ κάποια άλλα δεν αναπτύχθηκαν αρκετά ,με αποτέλεσμα να γίνουν πιο κοντά και λιγότερο πυκνά  ή δεν αναπτύχθηκαν σχεδόν καθόλου. Αυτή η ανομοιομορφία όμως μας έδωσε την κατάλληλη  αφορμή ,να κάνουμε συγκρίσεις ,μετρήσεις ,υποθέσεις, ερωτήσεις  και να καταλήξουμε σε ωραία συμπεράσματα ,όπως το φυτό της Ασπασίας και του Δανιήλ  έγινε πιο μικρό από το φυτό του Στέφανου ,επειδή δεν ποτίστηκε ίσως αρκετά ή είχε παραπάνω από την κανονική υγρασία  ,δεν ήταν καλή η ποιότητα του σπόρου ή του χώματος ,δεν έγινε η σωστή φωτοσύνθεση κ.α.

 Εδώ σκεπάσαμε από την αρχή ένα γλαστράκι και δεν το βγάλαμε ποτέ στην αυλή . Τότε  είδαμε ότι δεν φύτρωσε καθόλου ,αν και το ποτίζαμε όπως όλα  τα άλλα.Αντίθετα στο σκοτάδι που ήταν μαραινόταν και δεν ήθελε να αναπτυχθεί.

 Τα υπόλοιπα όμως που έβλεπαν το φως του ήλιου ,μεγάλωναν και αναπτύσσονταν διαρκώς.

                         Η αγάπη και το χάδι μας ,επίσης απαραίτητα για την ανάπτυξη των φυτών .

Η πόλη των Πατρών ,σήμερα γιορτάζει τον πολιούχο της, απόστολο Ανδρέα.

Μέσα στη σεπτή χορεία των δώδεκα μαθητών του Ιησού Χριστού εξέχουσα θέση κατέχει ο τιμώμενος υπό της Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας στις 30 Νοεμβρίου Άγιος Απόστολος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος, ο οποίος από άσημος και απλοϊκός ψαράς κατέστη «αλιεύς των ανθρώπων» και αναδείχθηκε μέγας διδάσκαλος του Ευαγγελίου του Χριστού και φλογερός Απόστολος του Γένους μας. Ο Άγιος Ανδρέας υπήρξε κατ’ εξοχήν Απόστολος των Ελλήνων, αφού ήρθε στον ελλαδικό χώρο για να κηρύξει τον σωτηριώδη λόγο του Θεού και να ιδρύσει Εκκλησίες.

Ο Γιάννης Γαΐτης και τα μοναχικά ανθρωπάκια .

Ο Γιάννης Γαΐτης (Αθήνα, 4 Μαρτίου 1923 – 22 Ιουλίου 1984) ήταν Έλληνας ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης. Είναι γνωστός για τα “Ανθρωπάκια” του, μορφές που δεν έχουν ατομικά χαρακτηριστικά και έχουν πανομοιότυπο ντύσιμο με ριγέ κοστούμι και καπέλο, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη μαζοποίηση του σύγχρονου ανθρώπου.
                                
Με αφορμή την επέτειο για τα 42 χρόνια από την εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο , στις 17 Νοέμβρη του 1973  ,μιλήσαμε κι εμείς στην τάξη για τα γεγονότα εκείνης της εποχής . Στη συνέχεια είδαμε με τη βοήθεια του διαδικτύου εικόνες και βίντεο σχετικά με το θέμα αυτό ,τραγουδήσαμε  και κάποια τραγούδια ,μα πιο πολύ  σταθήκαμε στα έργα του ζωγράφου Γιάννη Γαίτη ,τα οποία αντιπροσωπεύουν και έχουν πολλά κοινά στοιχεία με το Πολυτεχνείο.Μας έκαναν φοβερή εντύπωση τα ανθρωπάκια που έμοιαζαν όλα μεταξύ τους και αντί για στόμα μύτη  και μάτια , είχαν στα πρόσωπά τους  κάτι σαν κάγκελα ή άσπρες ταινίες ,είπαν κάποια παιδιά. Αφού καταλάβαμε το μήνυμα που θέλει να στείλει ο ζωγράφος μας μέσα από τα έργα του , μετά πήραμε χαρτί και χρώματα και ζωγραφίσαμε και εμείς τα μοναχικά ανθρωπάκια , ο καθένας από τη δική του οπτική γωνία. 

''Δαυίδ εναντίον Γολιάθ '' ...Ζήτω η 28η Οκτωβρίου.

 Παρακάτω παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα ενός πανηγυρικού λόγου ,αφιερωμένο στην 28η Οκτωβρίου :

  Κάθε χρόνο  πανηγυρίζουμε, τιμώντας  την  28η  Οκτωβρίου  1940,  την  ημέρα  που  γράφτηκε  μία  ακόμη  χρυσή  σελίδα  της  ένδοξης  ιστορίας  του  Ελληνισμού ,ελπίζοντας η μέρα αυτή  να αποτελέσει την αιτία και το ερέθισμα που θα κάνει όλους μας να ορθώσουμε το ανάστημά μας και μαζί μ' αυτό τη χώρα και τη ζωή μας.

Είναι  η  ημέρα  που  οι  Έλληνες  είπαν  το  «ΟΧΙ»  στους  Ιταλούς  του  Μουσολίνι  και  σε  κάθε  εχθρική  επιβουλή  εναντίον  της  πατρίδας. Ελπίδα είναι να είναι το μήνυμα που θα σηκώσει ξανά την Ελλάδα και τους Έλληνες.

Τι  κι  αν  τότε οι  εχθροί  ήταν  πολλαπλάσιοι  και  είχαν  περισσότερα και καλύτερα  όπλα; Οι  Έλληνες  νίκησαν  αποδεικνύοντας  ότι  η  ιστορία  δεν  υπακούει  στην  κοινή  λογική  και  δε  γράφεται  με  αριθμούς  αλλά  με  τη  μεγαλοσύνη  της  ψυχής και της καρδιάς το πύρωμα. Δεν ήταν εύκολη η νίκη, ούτε καν η απόφαση του αγώνα. Στον κυβερνήτη Ιωάννη Μεταξά έλαχε ο κλήρος να πει το ΟΧΙ διερμηνεύοντας τα αισθήματα ολόκληρου του ελληνικού λαού. Πολλοί θεώρησαν  το  «ΟΧΙ»  των  Ελλήνων  ως  αποκοτιά  και  άσκοπη  θυσία  σε  μια  εποχή  όπου  οι  δυνάμεις  της  ναζιστικής  Γερμανίας του Χίτλερ, της Ιταλίας  και  των  συμμάχων  τους  είχαν  κυριαρχήσει  σ’  όλη  σχεδόν  την  Ευρώπη. Οι Δυνάμεις του Άξονα προκαλούσαν το δέος πριν καν να επιτεθούν στους αντιπάλους τους και απέτρεπαν ακόμη και τη σκέψη της αντίστασης που θεωρούνταν μάταιη. Είχαν κατορθώσει δηλαδή να κερδίζουν τον πόλεμο όχι μόνο στο πεδίο μάχης αλλά και στο ψυχολογικό πεδίο. Όμως, δεν υπολόγισαν ότι η τραυματισμένη αξιοπρέπεια είναι η πιο ανίκητη δύναμη. Είναι η δύναμη, που έχει πάντα το δίκιο. “Είναι η Ελλάδα, έγραψε ο Γιώργος Θεοτοκάς, που κάνει πόλεμο για την ελευθερία της και την τιμή της... Κάποιος θέλησε να πνίξει την Ελλάδα. Νιώσαμε τα κρύα δάχτυλα γύρω στο λαιμό της. Ανατριχιάσαμε. Ύστερα μονομιάς ξύπνησε η φύση μας.'' Σφίξαμε τα δόντια και κάνουμε πόλεμο”.

“Είμαστε έτοιμοι για όλα, επισήμανε ο Π. Κανελλόπουλος. Πάντοτε οι αθώοι είναι έτοιμοι για όλα. Οι ένοχοι φοβούνται. Οι αθώοι ποτέ. Οι αθώοι είναι σε κάθε στιγμή έτοιμοι για τη ζωή και για το θάνατο, για την εύνοια και για τη δυσμένεια της τύχης, για την καταιγίδα και την καλοκαιρία. Μονάχα για ένα πράγμα δεν είναι ποτέ έτοιμος και άξιος ο αθώος: για την ατιμία”.
Με αφορμή αυτόν τον πανηγυρικό λόγο και ενόψει του εορτασμού της εθνικής μας επετείου για την 28η Οκτωβρίου 1940, μιλήσαμε κι εμείς στην τάξη με απλά λόγια για το τι σημαίνει για τους Έλληνες ανίκητη δύναμη , μεγαλοσύνη ψυχής , πύρωμα καρδιάς ,τραυματισμένη αξιοπρέπεια και τι ήταν τελικά αυτό το θρυλικό ΌΧΙ ,που ο Ιωάννης Μεταξάς είπε τότε  στους Ιταλούς του Μουσολίνι, αλλά και σε κάθε εχθρό που επιβουλεύονταν την πατρίδα των Ελλήνων ,τη θρησκεία και την οικογένεια .
Οι Έλληνες  απέδειξαν τότε με τον καλύτερο τρόπο ,ότι σε εποχές κινδύνων και πολέμων ,ήταν γενναίοι και δεν έχαναν την πίστη τους στο Θεό. Αυτή η πίστη τους θωράκισε με τόσο θάρρος και αποφασιστικότητα  ,που παρά την μικρότερη δύναμη που διέθεταν ,τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε όπλα, κατόρθωσαν να κατατροπώσουν τους εχθρούς μας και κάτω από φοβερά αντίξοες συνθήκες , να τους νικήσουν.
Το έπος του '40  όμως μας θυμίζει πολύ την ιστορία από την Παλαιά Διαθήκη ,όπου πολλά χρόνια πριν γεννηθεί ο Χριστός ,ζούσε στη Βηθλεέμ ο Δαυίδ ,ο γιος του Ιεσσαί ,που ήταν βοσκός.Ήταν παιδί με καθαρή καρδιά ,γεμάτη αγάπη για τον Θεό,τον οποίο από μικρή ηλικία υμνολογούσε και δόξαζε με τους Ψαλμούς του. . Τα χρόνια περνούσαν και ο Δαυίδ πρόκοψε σε αρετή. Ώσπου κάποια μέρα οι Ισραηλίτες ,βρέθηκαν σε πόλεμο με τους Φιλισταίους ,που ήταν ειδωλολάτρες. Ένας από αυτούς ο γιγαντόσωμος στρατιώτης Γολιάθ, τους προκαλούσε και τους κορόιδευε. Ζητούσε μάλιστα να παλέψει με κάποιον Ισραηλίτη . Ο Δαυίδ , ζητώντας την βοήθεια του Θεού ,στάθηκε μπροστά στο Γολιάθ ,με θάρρος ,χωρίς να φοβάται και με τη μικρή του σφεντόνα ,κατόρθωσε να τον νικήσει. Οι Ισραηλίτες  πανηγύρισαν τη νίκη και οι Φιλισταίοι το έβαλαν στα πόδια.Ο Δαυίδ μετά από χρόνια ,έγινε βασιλιάς και διοίκησε με δικαιοσύνη το λαό του .Οργάνωσε καλά το στρατό του και νίκησε τους εχθρούς των Ισραηλιτών.
Αυτή η ιστορία άρεσε πολύ στα παιδιά και έτσι κατάλαβαν καλύτερα  και την άνιση αναμέτρηση των Ελλήνων με τους Ιταλούς το 1940  ,καθώς και την πανηγυρική νίκη τους .
Επειδή ωστόσο φέτος πρόκειται να δούμε πολλούς πίνακες ζωγραφικής ,για τις θεματικές ενότητες που δουλεύουμε στο Νηπιαγωγείο,έτσι και τώρα είδαμε και σχολιάσαμε τους πίνακες του Αλέξανδρου
Αλεξανδράκη με θέμα το έπος του '40, αλλά και πίνακες με το κατόρθωμα του Δαυίδ ,καθώς και κάποιες εικόνες που βρήκαμε στο διαδίκτυο .
Ο Δαυίδ μοιάζει πολύ με τους στρατιώτες που προελαύνουν  στο μέτωπο του Αλεξαδράκη ,ήταν το συμπέρασμα των παιδιών και έτσι τα αγόρια κυρίως θέλησαν να ζωγραφίσουν τον ''  Δαυίδ που σκοτώνει τον Γολιάθ '' ,σε έναν από τους πίνακες του Πίτερ Πωλ Ρούμπενς , ενώ τα περισσότερα  κορίτσια ζωγράφισαν  τον πίνακα  ''προέλασις'' του Αλεξανδράκη.

Ο Αλεξανδράκης πολέμησε στην Αλβανία ως δεκανέας πυροβολικού. Τα σκίτσα του τα έκανε ανάμεσα στις μάχες και στην ανάπαυλα. Αργότερα έφτιαξε τους πίνακες με λάδι. Πείτε μου όμως εσείς τι ταλέντο πρέπει να έχει ένας άνθρωπος για να αποτυπώσει ένα άλογο στην παραπάνω στάση …. από μνήμης; διότι δεν διέθετε φωτογραφική μηχανή.
 Ο Αλεξανδράκης απεικονίζει τον απελπισμένο αγώνα, τον πόνο, την ψυχρή πραγματικότητα του θανάτου. Αυτά τα πράγματα αγγίζουν και τον ίδιο, ένα ευαίσθητο πνεύμα, φύση και πράξη καλλιτέχνη. Η απεικόνισή τους αποδίδει στα σχέδιά του μια αμεσότητα και μια δύναμη που λίγοι καλλιτέχνες πολεμικών θεμάτων επιτυγχάνουν. Αυτό από μόνο του μας καθηλώνει. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο που ξεχωρίζει στη δουλειά του Αλεξανδράκη. Τον πυρήνα του έργου του αποτελούν τα ελληνικά χαρακτηριστικά, το θάρρος, η αντοχή, η σωματική και πνευματική αφοσίωση, πάνω απ’ όλα η αγάπη για την πατρίδα και για ότι αυτή αντιπροσωπεύει.

        

                                                   

                                             

                                                
                                                                       Μερικά από  τ α έργα μας :